Rob Hubbard: Το λιώσιμο των παγετώνων στον ήχο των home computers!

“Δεν είναι κλασική μουσική! Δεν είναι Jazz ούτε είναι σίγουρα Rock! Δεν είναι επίσης και κάτι το συνηθισμένο. Είναι κάτι τελείως διαφορετικό απευθυνόμενο σε ανοιχτά πνεύματα που μπορούν να το απολαύσουν.”

Αυτά είναι τα λόγια του Βρετανού Rob Hubbard του πιο “διάσημου αγνώστου” όπως θα τον χαρακτήριζε ίσως κανείς σήμερα! Η ιστορία τον κατέγραψε εξαιτίας της μουσικής που δημιούργησε σε παιχνίδια ενός παλαιού home computer του C64. Σήμερα κοιτάζοντας προς τα πίσω μπορούμε να πούμε με σιγουριά ότι κατάφερε να δημιουργήσει μερικά από τα πιο όμορφα μουσικά κομμάτια που είχαν γραφτεί ποτέ στα home computers. Από πολύ καιρό το πάλευα στο μυαλό μου για να γράψω κάτι για αυτόν. Την ιστορική αφορμή που με ώθησε να το κάνω υπόσχομαι να σας την εξηγήσω παρακάτω! Δυστυχώς στη πορεία το εγχείρημα αυτό αποδείχθηκε  βαρύ για τους ώμους μου. Επί 2-3 μήνες γράφω και ξαναγράφω και έπειτα τα σβήνω όλα απογοητευμένος από το αποτέλεσμα. Είμαι ανεπαρκής για να θίξω (πόσο ακόμα εξαντλήσω) ένα τόσο μεγάλο κεφάλαιο. Πραγματικά δεν είχα σκεφτεί ούτε καν τι μορφή θα ήθελα να έχει αυτή η παρουσίαση…Παραδίδω αυτή την εργασία στην αγάπη σας ζητώντας σας μόνο προκαταβολικά συγνώμη για την ανεπάρκεια μου. Τα συμπεράσματα που εξάγονται δεν είναι σίγουρο αν είναι 100% αξιόπιστα καθώς εκφράζουν μονάχα τον δημιουργό αυτού του άρθρου. Ελπίζω κάποιος κάποτε να γράψει κάτι περισσότερο αξιοπρεπές για αυτόν τον άνθρωπο...

Η αφορμή ήταν ένα θέμα ιστορικής σημασίας……

Σκεπτόμενος την μουσική του Rob Hubbard ασυναίσθητα μου έρχεται στο μυαλό η αρχαία ελληνική γλώσσα! Είναι από μόνη της τόσο τέλεια, τόσο εύηχη και διαχρονική! Μπορεί παρηκμασμένος από τις έριδες ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός να υποτάχθηκε στους Ρωμαίους αλλά μέσω αυτής της νέας υπερδύναμης η γλώσσα μας κέρδισε ακόμα μια παράταση ζωής διαδεδομένη μέχρι τα πέρατα της νέας τεράστιας αυτοκρατορίας ως πολύτιμος συνδετικός κρίκος στα πολυπληθή στίφη λαών που την απάρτιζαν. Έτσι δε, σε βάθος χρόνου ακόμα περισσότεροι λαοί και ακόμα περισσότερες γλώσσες επηρεάστηκαν από αυτήν ενσωματώνοντας στοιχεία που είναι δύσκολο σήμερα μετά από τόσους αιώνες να τα ξεχωρίσεις.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το μπέρδεμα που κυριαρχεί με τα διάφορα ξένα λεξικά όπως π.χ. στο βρετανικό λεξικό η λέξη Centre μπορεί να αποδίδεται στους Ρωμαίους κομιστές της από το λατινικό Centrum (αφού από αυτούς την πήραν οι Βρετανοί ) και όχι στους Έλληνες πραγματικούς δημιουργούς της (Κέντρον) από όπου την πήραν προηγουμένως οι Ρωμαίοι! Είναι τρελό αλλά αυτό το πράγμα ένοιωσα να συμβαίνει (για να έρθω στο θέμα μας) και σε μια άλλη περίπτωση με έναν γνωστό home computer που λέγεται Atari ST!

Οι άπειρες ώρες που αφιέρωνα για να ακούω στον Atari μου τις καταπληκτικές μουσικές των διαφόρων demos και intros με είχαν σύρει πια στο όριο της εμμονής και της μανίας. Από κάποιο σημείο και μετά μπορούσα να ξεχωρίσω εύκολα από ποιο demo ή cracking intro προέρχεται η κάθε μελωδία.  Στην συνείδηση μου αυτές οι καταπληκτικές μουσικές συνθέσεις ήταν δικαιωματικά κτήμα και προσφορά της Atari ST κουλτούρας στον κόσμο και ένοιωθα ιδιαιτέρα υπερήφανος για αυτό. Φανταστείτε το σοκ που έπαθα όταν διαπίστωσα ότι το μεγαλύτερο μέρος από αυτόν τον θησαυρό ήταν το πολιτισμικό κληροδότημα μιας λίγο παλαιότερης εποχής και πιο συγκεκριμένα ενός άλλου μεγάλου home computer του παρελθόντος, του Commodore 64!

Τα πάντα ξαφνικά κατέρρευσαν γύρω μου! Το πλήγμα ήταν πολύ μεγάλο! Δεν υπάρχει σχεδόν τίποτε σήμερα που να μην το έχουν πει οι αρχαίοι μουρμούρισα! Δεν ήμουνα πια αγαπητοί μου ο δημιουργός αλλά ο κομιστής! Μέσα από τα εκατοντάδες μουσικά κομμάτια που άκουγα ξανά και ξανά όλα αυτά τα χρόνια, εν πλήρη άγνοια μου ξεδιπλωνόταν μπροστά μου ο καρπός μιας “ιδιαίτερης” μουσικής κουλτούρας που διαμορφώθηκε στις αρχές και κυρίως μετά τα μέσα της δεκαετίας του 80. Τα συστατικά στοιχεία της ήταν τόσο αρμονικά δεμένα όπως μοναδικές ήταν και οι συνθήκες που ευνόησαν την δημιουργία ενός τέτοιου ρεύματος όπως ήταν η γέννηση των home computers. Έτσι εμφανίστηκαν ξαφνικά από το πουθενά αυτά τα νέα “μουσικά όργανα” με τις “υποτιμημένες” ηχητικές ικανότητες ( home computers) όπως επίσης και μια “ αλλόκοτη “ νέα γενιά μουσικών όπου ελκύστηκε από την τεχνολογία και τις μεθόδους προγραμματισμού τους. Ως επισφράγισμα σε όλα αυτά είχαμε και ένα συνεχώς αυξανόμενο κοινό όπου - εκδηλώνοντας προοδευτικά οπαδική συνείδηση- παρακολουθούσε θερμά τις εξελίξεις γινόμενο ολοένα και πιο απαιτητικό διψώντας για νέα επιτεύγματα.

Ένα απο τα πιο πετυχημένα κομμάτια Hardware όλων των εποχών, ο SID!

Sid(Sound Interface Device).

Η αρχή όπως είπαμε και πιο πάνω αν και έγινε ουσιαστικά μέσα από τα παλιά 8 bit μηχανήματα, γνώρισε την αποθέωση στον Commodore 64 και το θαύμα από πυρίτιο που έκρυβε μέσα του με το κωδικό όνομα SID. Ο δημιουργός του Sid ο Robert Yannes (αργότερα ιδρυτικό μέλος της Ensonic) είχε πολλά όνειρα για το δημιούργημα του. Δεν ήταν καθόλου ενθουσιασμένος με την ποιότητα των συστημάτων ήχου που ενσωματώνονταν τότε στα home computers και χαρακτήριζε την όλη κατάσταση μάλλον πρωτόγονη. Είχε μάλιστα την πεποίθηση ότι τα μυαλά όπου ευθυνόντουσαν για την δημιουργία αυτών των κυκλωμάτων δεν θα πρέπει να είχαν και ιδιαίτερη σχέση με τη μουσική! Το δικό του όραμα ήταν να δημιουργήσει κάτι πολλές φορές πιο πάνω από τον ανταγωνισμό. Μέσα στο μυαλό του είχε κάτι που θα επέτρεπε μεγαλύτερο έλεγχο στις ηχητικές κυματομορφές σε σχέση με τα τότε “άκαμπτα” square forms chips που αποτελούσαν καθεστώς τότε. Ο πρωταρχικός σχεδιασμός του SID ήταν πολύ φιλόδοξος αφού προέβλεπε μέσα σε άλλα και την ύπαρξη 32 καναλιών ήχου! Η μεγάλη όμως πίεση χρόνου και οι πιθανόν κάποιες οικονομικές αναθεωρήσεις που έγιναν στο project τον ανάγκασαν να περικόψει αρκετές από τις αρχικές δυνατότητες , απλοποιώντας αρκετά το τελικό αποτέλεσμα. Παρόλα αυτά ο SID σε σχέση με τις σύγχρονες του υλοποιήσεις έδινε και πάλι μεγαλύτερο έλεγχο της κυματομορφής, διέθετε φίλτρα και πληθώρα άλλων ποιοτικών χαρακτηριστικών καθιστώντας το σχεδόν ένα ολοκληρωμένο synthesizer.

Δεν θα ήταν άστοχο να παραδεχτούμε ότι το συγκεκριμένο chip ήταν μια από τις βασικές αιτίες που ο C64 πούλησε τόσα πολλά κομμάτια!!! Ο Sid με τον χαρακτηριστικό βραχνό  ήχο του, τα επιδεικτικά κατσαρώματα και τα χαοτικά του ξεσπάσματα, αποτέλεσε από μόνος του ικανό κράχτη για πολλούς "καλλιτέχνες" ώστε να διαμορφωθεί αργότερα (σε μια ευρύτερη κλίμακα) το ανεξάρτητο μουσικό ρεύμα που πέρασε ως τις μέρες μας ως Video Games music. Ο Commodore σίγουρα αποτέλεσε την αγαπημένη πλατφόρμα για όσους ήθελαν να εκφραστούν μουσικά και γρήγορα έγινε το αγαπημένο παιδί της Demo scene.

Η μουσική στην βιομηχανία των Games και οι πρώτοι μουσικοί...

Η μαγική σχέση μουσικής και εικόνας ήταν κάτι που δεν πέρασε απαρατήρητο από την βιομηχανία των παιχνιδιών. Το ενδιαφέρον της game industry για νέους ταλαντούχους μουσικούς που θα μπορούσαν να ανεβάσουν κατακόρυφα την ποιότητα των τίτλων της ήταν πια δεδομένο. Στα πρώτα παιχνίδια τον ρόλο του μουσικού είχαν αναλάβει κυρίως οι ίδιοι οι προγραμματιστές που τότε συνήθιζαν να κάνουν κυριολεκτικά τα πάντα! Ήταν άνθρωποι που σίγουρα είχαν  μια καλή και σφαιρική αντίληψη του υπολογιστή αλλά οι προσπάθειες τους όσο φιλότιμες και αν ήταν δυστυχώς δεν μπορούσαν να συγκριθούν με τα άρτια αποτελέσματα που δίνει η εξειδίκευση. Έτσι όταν αργότερα άρχισαν να παίρνουν τη σκυτάλη οι ολοκληρωμένοι μουσικοί η κατάσταση άρχισε να γίνεται ολοένα πιο εντυπωσιακή.

Σύντομα αποδείχτηκε ότι οι υπολογιστές μπορούσαν να παίξουν αληθινή μουσική και να τα καταφέρουν ακόμα και σε δύσκολα -εξεζητημένα είδη όπως η κλασική! Η πρώτη μαγιά ολοκληρωμένων μουσικών πιθανόν να ήρθε τότε για πρώτη φορά σε επαφή με αυτό το εξωτικό μέσο έκφρασης. Οι περισσότεροι ήταν σίγουρα fan της ηλεκτρονικής μουσικής και αρκετά εξοικειωμένοι με τα ηλεκτρονικά όργανα όπως τα synthesizers. Οι δυσκολίες  που αντιμετώπισαν ήταν αρκετές λόγω περιορισμών του Hardware όπως μειωμένη πολυφωνία, έλλειψη μνήμης και πολλά άλλα . Πέρα από όλα αυτά το κυριότερο πρόβλημα ήταν η έλλειψη δυνατών “ εργαλείων “ που θα τους βοηθούσε να υλοποιήσουν αυτά που είχαν στο μυαλό τους. Σιγά σιγά οι περισσότεροι άρχισαν να εξοικειώνονται με τις μεθόδους του προγραμματισμού, φτιάχνοντας τους δικούς τους drivers και editors. Το hardware τελικά κατανοήθηκε ανοίγοντας διάπλατα νέους ορίζοντες δημιουργίας.

Δεν θα ήταν υπερβολή να παραδεχτούμε ότι τα ωραιότερα μουσικά κομμάτια της ιστορίας των home computers ακούστηκαν μέσα από τα παιχνίδια της εποχής εκείνης (Δεκαετία 80) καταφέρνοντας να προκαλέσουν την προσοχή ακόμα και ανθρώπων που δεν είχαν σχέση με τέτοιου είδους διασκέδαση. Η Demo scene επίσης ως παράλληλη κίνηση και οπισθοφυλακή αργότερα, ανακύκλωσε, ανανέωσε και τελικά διέσωσε αυτούς τους μουσικούς σκοπούς παραδίδοντας τους άφθαρτους στις επόμενες γενιές. 

 

O Rob Hubbard με τον λατρεμένο του Commodore.

Rob Hubbard σύντομο βιογραφικό.

Ένα πρόσωπο που έπαιξε ενεργά ρόλο σε όλα αυτά ήταν ο Rob Hubbard. Γεννήθηκε 1956 στο Kingston upon hill στην Αγγλία. Από την ηλικία των επτά χρονών έδειξε την έντονη κλίση του στην μουσική , ιδιότητα που τον ακολούθησε αργότερα και στα εφηβικά του χρόνια παίζοντας σε διάφορες νεανικές μπάντες .Ήταν πολύ φυσικό αργότερα να ακολουθήσει το επάγγελμα του μουσικού εργαζόμενος με συγκροτήματα ,clubs και studios. Η πρώτη του επαφή με τους υπολογιστές ήταν με έναν Apple II καθώς και με κάποια πρώιμα Sinclair μοντέλα. Αργότερα όταν αποφάσισε να αγοράσει υπολογιστή επέλεξε έναν Commodore λόγω του μοναδικού chip ήχου του. Αρχικά ασχολήθηκε με τον προγραμματισμό γράφοντας κάποιο εκπαιδευτικό μουσικό software καθώς και μερικά παιχνίδια και demos. Δυστυχώς όμως η προσπάθεια του δεν είχε τόσο μεγάλη απήχηση. Τα πράγματα όμως έμελλε να αλλάξουν όταν λίγο αργότερα το 1985 τον ανακάλυψε η Gremlin Graphics και του έκανε πρόταση να γράψει μουσική για τα παιχνίδια της. Η συνέχεια ήταν πλέον εύκολη για τον Hubbard αφού τώρα πια θα έκανε αυτό που ήξερε να κάνει καλύτερα. Να φτιάχνει μουσική!

Στις δουλειές που αναλάμβανε συνήθως συνέθετε ελεύθερα ανάλογα με αυτό που “έβλεπε” ενώ άλλες φορές ακολουθούσε τις πολύ αυστηρές κατευθυντήριες γραμμές του πελάτη. Δεν έλειπαν βέβαια και οι περιπτώσεις όπου παρουσίαζε κάτι που ήδη είχε από καιρό έτοιμο, θεωρώντας ότι ταίριαζε ιδανικά στην συγκεκριμένη περίσταση. Σαν επαγγελματίας- εν αντιθέσει με κάποιους συγχρόνους του που δεν είχαν ιδιαίτερη εξοικείωση με τον προγραμματισμό -ανακάλυψε και ξεπέρασε σχετικά εύκολα τις δυσκολίες και τους περιορισμούς των sound chips. Συνήθιζε να γραφεί την μουσική του αποκλειστικά σε χαμηλού επιπέδου γλώσσα με τη βοήθεια ενός assembler γεγονός που του έδινε σαφώς πλεονέκτημα έναντι των έτοιμων μουσικών προγραμμάτων. Έτσι απολάμβανε ταχύτητα και ευελιξία καθώς και τον πλήρη έλεγχο των interrupts πετυχαίνοντας το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Πολλοί ήταν αυτοί που λέγανε ότι οι συνθέσεις του ακουγόντουσαν λες και είχαν περισσότερα από τα 3 κανάλια που έδινε ο commodore. Με τον καιρό ο Rob θεωρήθηκε σπεσιαλίστας στον χειρισμό του sid φτάνοντας το τσιπάκι στα θεωρητικά όρια του. Ο χειρισμός του ήταν για αυτόν πια παιχνίδι. Η εξοικείωση του έτσι και αλλιώς ήταν θέμα ελάχιστου χρόνου αφού ο Sid έφερε πολλές ομοιότητες με τα αναλογικά συνθεσάιζερ της εποχής εκείνης.

Ένα μικρό πρόβλημα σχετικά με την σωστή κατανόηση και χειρισμό του sid ήταν υπαρκτό τον πρώτο καιρό και εμφανές σε πολλούς μουσικούς. Υπήρχαν αρκετές δημιουργίες που έβγαζαν υπερβολική παραμόρφωση αγγίζοντας τα όρια της κακοφωνίας. Ξεχωριστό κεφάλαιο στην καριέρα του Hubbard αποτελεί η συνεργασία του με το χαμηλού κόστους τίτλων software house mastertronic της οποίας τις πωλήσεις πραγματικά απογείωσε. Υπήρχαν τότε πολλοί εκεί έξω που έδιναν ευχαρίστως το ευτελές ποσό των 3-4 λιρών (τόσο κόστιζαν τα περισσότερα παιχνίδια της mastertronic) μόνο και μόνο για να αγοράσουν τη μουσική του Hubbard!!! To 1989 έχοντας πια δουλέψει με δεκάδες software houses (κάνοντας μάλιστα πολλές επιτυχίες ) εγκατέλειψε την Βρετανία και πέρασε στην απέναντι πλευρά του ατλαντικού για να εργαστεί στην EA (USA-Calιfornia ) καταλαμβάνοντας επιτελική θέση. Από το 2002 και μετά επέστρεψε πίσω στην Αγγλία όπου ζει σήμερα περνώντας τον χρόνο του λαμβάνοντας μέρος σε πολλά events συμμετέχοντας σε μουσικά cds και δημιουργώντας μουσική για παιχνίδια κινητών τηλεφώνων. Δούλεψε γενικά σε πάρα πολλά συστήματα όπως C64, Atari 8 bit and 16 bit, Amiga, Spectrum, Amstrad, Einstein Tatung, Tandy PCs, Apple 2GS, NES, Sega Genesis, SNES, PSX, 3D0, DOS PC, Windows PC κ.α. Έγραψε τουλάχιστον 70 μελωδίες για παιχνίδια στον commodore και κάμποσες άλλες σε άλλα formats.

Rob Hubbard από μουσικής άποψης...

Τα πράγματα εδώ είναι δύσκολα και ασαφή! Η video games music αποτελεί ανεξάρτητο καλλιτεχνικό ρεύμα και συνεπώς δεν μπορεί να ταυτοποιηθεί εύκολα! Παρόλα αυτά όλα τα είδη μουσικής μοιράζονται κοινά στοιχεία και πουθενά δεν υπάρχει σίγουρα παρθενογένεση. Το πιθανότερο οι επιρροές του Rob να είχαν ίσως ως αφετηρία την φουτουριστική ηλεκτρονική μουσική (όπως αυτή του Jarre). Παρόλα αυτά στα έργα του δεν ήταν λίγες οι στιγμές που έβγαζε μια λυρικότητα και μια γλυκύτητα -πολύ συνηθισμένες- στην κλασική μουσική. Οι συνθέσεις του πάντα είχαν κάτι το ξεχωριστό να επιδείξουν αποπνέοντας μια αίσθηση μελωδικότητας και αρμονίας. Ακούγοντας κάποιος την μουσική του θα μπορούσε να διακρίνει επίσης και τα στοιχεία της επικότητας και του ρομαντισμού. Γενικά πάντως η φύση της chip music χαρακτηρίζεται από την “οικονομία του μέσου" και τον φουτουριστικό προσανατολισμό. Αναλύοντας αποσπασματικά κάποια από τα έργα του Hubbard βρίσκουμε και κάποια άλλα ενδιαφέροντα στοιχεία. Η in game πχ μουσική του delta εμφανίζει ενδείξεις επηρεασμού από ένα ιδιόμορφο μουσικό ρεύμα που ονομάζεται μουσικός μινιμαλισμός! Η συνεχής επανάληψη σύντομων μουσικών μοτίβων με μεγάλη αυστηρότητα συνδυαζόμενη με τις αργές και ατμοσφαιρικές μεταβάσεις εξάγουν ένα σχεδόν υπνωτικό αποτέλεσμα. 

  Είναι γεγονός ότι η μουσική του Delta (1987) έρχεται από κάποια πολύ γνώριμα μονοπάτια.....

Tο Koyaanisqatsi (1982) με τη μουσική του μινιμαλιστή Philip Glass ομοιάζει επικίνδυνα με το Delta...η σύμπτωση δεν ξέρω πως προέκυψε...

Την εποχή που έδρασε καλλιτεχνικά ο Hubbard το κίνημα του μινιμαλισμού ήταν ουσιαστικά στο τέλος του. Οι μεταγενέστεροι συνεχιστές του είχαν πια ενσωματώσει καινούρια στοιχεία αλλάζοντας τους κανόνες και τον προσανατολισμό. Αν υποθέσουμε ότι ο μινιμαλισμός ήταν πια νεκρός ίσως ο όρος μεταμινιμαλιστής στην περίπτωση του Hubbard να είναι πιο δόκιμος. Είναι γεγονός ότι η μουσική του Delta (1987) έρχεται από κάποια πολύ γνώριμα μονοπάτια που όσοι από εμάς το 1982-83 βρισκόντουσαν σε ηλικία που θα μπορούσαν να θυμούνται πράγματα, θα τους ερχόντουσαν σίγουρα στο μυαλό το όνομα ενός συνθέτη και μια ινδιάνικη λέξη της φυλής Hopi!

Μιλάμε για τον τεράστιο μουσικό ( και εκπρόσωπο του μινιμαλισμού) Philip Glass και η λέξη είναι…. Koyaanisqatsi που σημαίνει ζωή χωρίς ισορροπία! Το καταπληκτικό αυτό ντοκιμαντέρ (Koyaanisqatsi ) αποτέλεσε σταθμό στην τέχνη αφού επαναπροσδιόρισε την έννοια του όρου. Οι εικόνες της φύσης και της καθημερινής ζωής στην βιομηχανική κοινωνία εναλλάσσονται διαρκώς με ταχύτητα δημιουργώντας μια εφιαλτική αντίθεση.  Το ντοκιμαντέρ μας αποκαλύπτει αυτό ακριβώς που λέει η λέξη. Τον λάθος δρόμο που έχει πάρει η ζωή μας αποκόπτοντας μας από το φυσικό περιβάλλον. Η μουσική του Philip Glass υπερφορτίζει τις αισθήσεις μας αφήνοντας μας στο τέλος αποσβολωμένους να ψάχνουμε να βρούμε τον τρόπο για να ζητήσουμε συγνώμη, γλυτώνοντας επιτέλους από τις τύψεις μας! Αν ακούσετε την μουσική του Koyaanisqatsi θα ακούσετε έκπληκτοι και το Delta…..της Thalmus! Δεν ξέρω πως προέκυψε αυτό.......ίσως μουσικός να "εμπνεύστηκε" από αυτό... Τέλος, ρηξικέλευθος ο Hubbard ως μουσικός πρώτης γραμμής δεν δίστασε να πειραματιστεί μουσικά δίνοντας και δημιουργίες ακραίας - αμφιλεγόμενης αισθητικής….

Δεν υπάρχει περίπτωση να μη ξέρετε αυτό το σκοπό!

Ακούστε μια από τις πιο γνωστές μελωδίες του Hubbard το Mondy on the run παιγμένο από  χαρισματικό  Γερμανό κιθαρίστα! Ο Jeroen Tel αδυνατούσε να πιστέψει ότι αυτή η μουσική γράφτηκε απλά για ένα παιχνίδι...

Οι μελωδίες του...

 Περνάμε στο πιο ενδιαφέρον ίσως κομμάτι του άρθρου. Εδώ πραγματικά δεν ξέρω από πού να αρχίσω και που να τελειώσω. Οι συνθέσεις του είναι τόσες πολλές που δύσκολα θα μπορούσαν να αναφερθούν όλες μονομιάς! Η μόνη λύση είναι να σχολιάσω τίτλους που προκάλεσαν σε εμένα εντύπωση χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι αυτοί είναι οι αντιπροσωπευτικότεροι ενώ οι άλλοι υπολείπονται. Θα αρχίσω με ένα από τα πρώτα του κομμάτια το χαρακτηριστικό και αγαπημένο Monty on the run. Σίγουρα το συγκεκριμένο είναι ένα από τα πιο ατμοσφαιρικά κομμάτια που έχουν γραφτεί ποτέ! Η εξαιρετική μελωδία του εμπνέει πολλούς μουσικούς ακόμα και σήμερα χαρίζοντας μας δεκάδες remixes. Ίσως να είναι μια από τις 3 κορυφαίες στιγμές του Hubbard! Μεγαλοπρεπές, γρήγορο και ξεσηκωτικό! Δεν υπάρχει περίπτωση να το ακούσει κάποιος μια φορά και να το ξεχάσει.Αυτό το κομμάτι έκανε ακόμα και τον περιβόητο Jeroen Tel να δηλώσει ότι δεν μπορεί να πιστέψει πως μια τόσο πολύπλοκη και εξεζητημένη σύνθεση αποτελεί απλώς μέρος ενός computer game...

Ο Rob Hubbard… λύνει μαθηματικές εξισώσεις! Μαθηματικοί τύποι επιστρατεύονται

για μη βγει αυτή η ηχητική παράνοια εκτός μέτρου.

Το τρομερό Sanxion της Thalmus και του Σταύρου Φασούλα είναι ίσως και το κορυφαίο του! Η μελωδία του loading έγινε η αφορμή ώστε να φορτώνεται ξανά και ξανά μόνο και μόνο για να ακουστεί η μουσική του! Η σύνθεση αρχίζει ρυθμικά και σχετικά ανυποψίαστα αναπαράγοντας επιδεικτικά μια χαρακτηριστική νότα παιγμένη σε 2 διαφορετικές οκτάβες! Αμέσως μετά έρχεται και η ανάφλεξη! Καταιγιστικά κρουστά και μια απίστευτης ενέργειας γραμμή μπάσου, μας δίνουν το μήνυμα ότι οι μηχανές ξεκίνησαν!! Είναι σίγουρα σε όλους γνωστή η σχέση μουσικής και μαθηματικών! Αυτό που ακολουθεί στα επόμενα μέτρα δεν το χωράει ο νους του ανθρώπου. Ο Rob Hubbard… λύνει μαθηματικές εξισώσεις! Είναι ουσιαστικά αδύνατον να προβλέψει κανείς σε τι χρόνο θα πέσει η επόμενη νότα! Μαθηματικοί τύποι επιστρατεύονται για μη βγει αυτή η ηχητική παράνοια εκτός μέτρου. Ο ρυθμός είναι απερίγραπτος. Αποσβολωμένοι προσπαθούμε να αφομοιώσουμε αυτό που ακούμε! Ο χρόνος είναι απελπιστικά λίγος! Το ακούμε ξανά και ξανά ! Οι τηλεοράσεις και τα monitors σε όλο τον κόσμο δυναμώνουν για να ακουστεί μέχρι τον ουρανό ότι μια μεγαλοφυΐα γεννήθηκε!!! Τα computers είναι εδώ και παίζουν μουσική! Ο Sid συνεχίζει ακάθεκτος να ουρλιάζει ανατριχιαστικά παγώνοντας μας το αίμα ! Πραγματικά είναι η καλύτερη δημιουργία του συνθέτη!

Το Delta επίσης Του Σταύρου Φασούλα με την επική μουσική! Είναι σίγουρα από τις πιο όμορφες μελωδίες του! Πανέμορφο μπάσο επικά σαλπίσματα και η χαρακτηριστική λούπα υψηλής οκτάδας του Rob. Σε αυτό το παιχνίδι έχουμε και ένα αμφιλεγόμενο πειραματισμό! Η μουσική που ακούγεται κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού σοκάρει ακόμη και σήμερα! Δεν μπορώ να θυμηθώ αν έχω ακούσει ποτέ κάτι τέτοιο!!! Ο ήχος είναι άκρως αλλόκοτος και εξωκοσμος. Έχετε υπόψιν σας τα διάφορα pixel fixer προγράμματα που αναλαμβάνουν να ξεκολλήσουν κολλημένα pixels στις Tft οθόνες σας; Αυτό που θα αντικρίσετε εδώ είναι το αντίστοιχο πρόγραμμα για τον ήχο! Θα λέγαμε ότι προσπαθεί με ζήλο να ξεκολλήσει κάποια αδρανή λειτουργία του sid δοκιμάζοντας κάθε πιθανό εφέ και φίλτρο που μπορεί να παράξει.

Αυτό το ιδιότυπο μουρμούρισμα μπορεί να γίνει πολύ τρομακτικό!

Δεν θα το χαρακτήριζα ακριβώς μουσική αλλά μάλλον σαν ήχο που προσπαθεί να στρεσάρει για κάποιο ανεξήγητο λόγο τη γεννήτρια ήχου του Commodore. Σίγουρα είναι πρωτότυπο και δίνει με επιτυχία την αίσθηση του αγνώστου διαστήματος. Φέρνει ασυναίσθητα στο μυαλό του “ανοιχτού ακροατή” τον μυστηριώδη ηλεκτρομαγνητικό παλμό που φτάνει  από το σύμπαν ατα τηλεσκόπια της NASA! Το σύμπαν σιγοτραγουδά παλιές ιστορίες και κρατάει τον Ισοκράτη στον Ron Hubbard. Η μπαγκέτα του ως μαγικό ραβδί μας μεταφέρει από την υπέρτατη έκσταση στον απόλυτο τρόμο! Αυτό το ιδιότυπο μουρμούρισμα μπορεί να γίνει μάλιστα πολύ τρομακτικό και επικίνδυνο για το ανθρώπινο νευρικό σύστημα. Θα το λατρέψετε ή θα το μισήσετε!!!

Πολύ χαρακτηριστική είναι η δεκάλεπτη μελωδία του International Karate με τα ethnic στοιχεία! Ένα ιδίωμα του Hubbard ήταν να χρησιμοποιεί επαναλαμβανόμενες λούπες σε υψηλή οκτάδα δίνοντας ένα πολύ εντυπωσιακό ρυθμικό αποτέλεσμα. Τέτοια παραδείγματα ήταν επίσης τα Last v8, Ace2, delta ,Thrust, κα. Παρόλο που οι συνθέσεις του είχαν συνήθως ισχυρά μπάσα και υποστήριξη κρουστών, η αρμονία και η δύναμη της μουσικής του ήταν αρκετή ώστε να μπορεί να σταθεί ακόμα και χωρίς την στήριξη αυτών. Έτσι το μαγικό Thanatos της durel μας συγκίνησε με την γλυκύτατα και την ευαισθησία του. Ποιος δεν θυμάται την νωχελική μουσική αυτού του τίτλου; Ο Rob συνέθεσε ένα πανέμορφο μουσικό παραμύθι. Ο μελαγχολικός απέριττος σκοπός του δένει υπέροχα με μια ιστορία με μάγισσες,  δράκους και την αιώνια μάχη του καλού με το κακό. Το Knucklebusters κατέκτησε άξια το ρεκόρ της μεγαλύτερης σε διάρκεια σύνθεσης 17 ολόκληρα λεπτά!!! Το επικό Masters of Magic μας μέθυσε με το ξεχασμένο άρωμα ενός μυστηριώδους αρχέγονου ρομαντισμού. Το Saboteur 2 μας ξεσήκωσε με την μελωδικότητα και το μυστήριο του! Το Skate or dye μας βομβάρδισε με εκπληκτικές digi κιθάρες κατά το φόρτωμα! Το Thrust με την αργόσυρτη εισαγωγή και τις καταιγιστικές επαναλαμβανόμενες λούπες του.

Η μουσική του Thundercats μέσα απο το θρυλικό Union demo του Atari ST.

Και μετά…. Το Thundercats!!! Ένα κομμάτι που για να το ακούσεις πρέπει να σηκωθείς όρθιος σε στάση προσοχής! Ίσως ένα από τα επιβλητικότερα κομμάτια στην ιστορία των home computers. Αρχίζει δυναμικά και επιβάλλεται μέσω των κοφτών ορμητικών προβοκατόρικων κρουστών του! Διαμέσου εναλλασσομένων ορχηστρικών εξάρσεων και υφέσεων ακροβατεί σε μια σαγηνευτική - μαγική ισορροπία. Μεταλλάσσεται απότομα αποκτώντας ένα συγκινητικό νοσταλγικό ύφος για να σκληρύνει πάλι αργότερα καταλήγοντας επικό και πομπώδες. Το Thundercats είναι ο εθνικός ύμνος! Το Thundercats είναι ο κήπος με τα αγάλματα! Το Thundercats μας μιλά σαν να μας γνώριζε από πάντα βαδίζοντας όμως σταθερά σε αυστηρά συμφωνικούς δρόμους. Σε κάποιες αποστροφές του γίνεται ασυνήθιστα προσιτό και οικείο θυμίζοντας σύνθεση Έλληνα δημιουργού, για να σηκωθεί πάλι απότομα και απαστράπτον να σκαρφαλώσει καμαρώνοντας στο συμφωνικό του βάθρο! Σίγουρα αυτό το κομμάτι μεταφέρει κάποιο κομμάτι της ψυχής του δημιουργού του. Ασκήσεις επί χάρτου μιας ιδιοφυΐας! Ένα βασανιστικό όνειρο από το οποίο δεν θέλεις να ξυπνήσεις ακόμα και αν αυτό σε φθείρει και σε σκοτώνει. Ο κόσμος ουρές στις διάφορες εκθέσεις μάταια σπρώχνεται για να δει από πού έρχεται αυτή η μουσική! Στο βάθος ένας αμήχανος από το τρακ commodore επηρεασμένος και αυτός το μεγαλείο της στιγμής χαμογελάει ντροπαλά και υπερήφανα δίνει τον καλύτερο του εαυτό…..

Μουσικές παιχνιδιών από τον Rob Hubbard.

Commodore 64
19th Boot Camp
Ace 2
Action Biker
Arcade Classics
Auf Wiedersehen Monty
Bangkok Knights
Battle of Britain
Bmx Kidz
Bump Set Spike
Chain Reaction
Chimera
Commando
Confuzion
Crazy Comets
Deep Strike
Delta
Dragon s Lair 2: Escape from Singe s Castle
Flash Gordon
Formula One Simulator
Geoff Cape s Strongman Challenge
Gerry the Germ
Harvey Smith Showjumper
Hollywood or Bust
Human Race, the
Hunter Patrol
I-Ball
International Karate
International Karate Plus
Jordan vs. Bird: One-on-One
Kentilla
Kings of the Beach
Knucklebusters
Las Vegas Video Poker
Last V8, the
Lightforce
Master of Magic
Mega Apocalypse
Monty on the Run
Nemesis the Warlock
Ninja
One Man and His Droid
Pandora
Phantoms of the Asteroid
Powerplay Hockey
Rasputin
Ricochet
Saboteur 2
Samantha Fox Strip Poker
Sanxion
Shockway Rider
Shoot Out
Sigma 7
Skate or Die
Spellbound
Star Paws
Tarzan
Thanatos
Thing on a Spring
Thrust
Thundercats
Train Robbers
Trans-Atlantic Balloon Challenge
Up, Up and Away
WAR
Warhawk
Wiz
Zoids
Demo songs on the C64
Chicken Song
Cracker Mix
Final Synth Sample 1
Final Synth Sample 2
Proteus (later Warhawk)
Synth Sample 3
Zoolook
Amiga
688 Sub Attack
Battleships
Budokan: The Martial Spirit
Centurion: Defender of Rome
Dragon s Lair 2: Timewarp
Hard Nova
Indianapolis 500. The Simulation
Jupiter Probe
Keef the Thief (music driver)
PGA Tour Golf
Populous
Ski or Die
Amstrad
Auf Wiedersehen Monty
Five-a-Side Soccer
Hydrofool
Warhawk
Atari ST
Goldrunner
Jupiter Probe
Ninja
Thrust
Thundercats
Warhawk
Atari XL/XE 

Extirpator
International Karate
Jet Set Willy
Warhawk
Gameboy Color
Road Rash (special thanks to) GameCube
Cel Damage (thanks to)
Nintendo (NES)
Immortal, The
Skate or Die 2: The Search for Double Trouble
Nintendo 64
007: The World is Not Enough (Audio Technical Director)
PC
688 Attack Sub (sound effects)
Budokan: The Martial Spirit
Centurion: Defender of Rome
Future Cop LAPD (Audio Technical Director)
Hard Nova (music technology)
Indianapolis 500: The Simulation
Jane s Combat Simulations: F/A-18 Simulator (audio production)
Jane s Combat Simulations: Fleet Command (Audio Technical Director)
Jane s Combat Simulations: WWII Fighters (Audio Director)
Jordan vs. Bird: One-on-One
Keef the Thief (music driver)
Kings of the Beach
Lakers vs. Celtics and the NBA Playoffs
Lost Files of Sherlock Holmes, The: The Case of the Rose Tattoo (Music and Sound Director)
Lost Files of Sherlock Holmes, The: The Case of the Serrated Scalpel
Low Blow
Madden NFL 2000 (Audio Technical Director)
NASCAR 2000 (Media Lab)
Nuclear Strike
One on One
PGA Golf
Populous
Road Rash
Skate or Die
Ski or Die
Tiger Woods 99 (audio)
Tiger Woods PGA Tour 2002 (EA Media Services)
Playstation
007: The World is Not Enough (Audio Technical Director)
Cyber Tiger Woods Golf (Audio Manager)
Nuclear Strike
Soviet Strike (Audio Technical Director)
Tiger Woods 99 (audio)
Tiger Woods PGA Tour 2000 (Audio Manager)
Wing Commander III: Heart of the Tiger (audio)
Playstation 2
Rumble Racing (part of the Media Lab)
Tiger Woods PGA Tour 2001 (media blitz)
X Squad (Audio Director)
Sega CD
NHL Hockey 94 (sound effects)
Sega Genesis/Megadrive
Battle Squadron (music conversion)
Desert Strike: Return to the Gulf
James Pond 2 – Codename: RoboCod (music and sound effects translation)
John Madden Football
John Madden Football 92 (sound)
John Madden Football 93
Lakers vs. Celtics and the NBA Playoffs
MLBPA Baseball
NHL Hockey
PGA European Tour (audio)
PGA Tour Golf
Road Rash
Road Rash 2
Team USA Basketball
Tennis
Sega Saturn
Soviet Strike (Audio Technical Director)
Super Nintendo
Bulls vs. Blazers and the NBA Playoff
John Madden Football
John Madden Football 93
MLBPA Baseball
NHLPA Hockey 93
PGA Tour Golf
ZX Spectrum
Commando
Dragon s Lair 2
Hydrofool
International Karate+
Knight Tyme
Nemesis the Warlock
Saboteur 2
SpelTarzan
Tarzan Goes Ape
Thundercatslbound

www.c64.com

Atari ST -Little sound demo. Παρατηρήστε την καρπαζιά που δίνει ο ST
στον Commodore!!! O Atari σφετερίζεται τους ύμνους του commodore!!!

Ο Hubbard από Αταρικής πλευράς...

Όπως είπαμε και στην εισαγωγή ο Atari ST είχε επηρεαστεί βαθύτατα από την demo scene του commodore αφού αρκετά μέλη της δικής του demo scene είχαν αφετηρία εκεί. Πολλά ήταν τα μουσικά θέματα του C64 που μεταφέρθηκαν στο τσιπάκι ήχου του Atari. Το βραχνό τραγούδι του sid αντικαταστάθηκε από τις υποδεέστερες αλλά πιο διαυγείς square form κυματομορφες του ΥΜ. Φυσικά ο “χώρος” που εμφανίστηκαν αυτές οι μελωδίες ήταν κυρίως τα demos και τα intros. Πολλοί ήταν επίσης και οι μεταγενέστεροι μουσικοί που έστρεψαν τα βλέμματα τους πίσω στην αρχική έμπνευση του Hubbard διασκευάζοντας και βελτιώνοντας τις ιδέες του.

Η μουσική του Hubbard έδωσε από πολύ νωρίς το παρών στον Atari ST. Rob's Super sound -One man and his droid.

Jupiter probe.

Οι τίτλοι που ακούστηκαν κατά κόρον στον Atari ήταν: Το λατρεμένο Ace2, Auf Widersehen monty, Το σκληροπυρηνικό Bangkok knights, Chimera,Commando, Crazy comets, τo υπέροχα χαλαρωτικό Human race, η σημαία της Union το I-ball, το διάσιμο ΙΚ, το (σε μεγάλο βαθμό διασκευασμένο) Knucklebusters, το Lightforce, Masters of Magic, το αγωνιώδες One man and his droid, Proteus, Thrust, Thundercats, Trans atlantic baloonchalenge, Warchawk και άλλα. Φυσικά δεν θα πρέπει να ξεχνάμε και το γνωστό hit του Atari ST το Goldrunner! Στο Goldrunner θα πρέπει να πούμε ότι η σύνθεση που ακούγεται δεν φτιάχτηκε ειδικά για τον Atari ST αλλά πρόκειται (τι πρωτότυπο ρίξε μας τώρα τη χαριστική!!!) για το τέταρτο μουσικό θέμα του C64 παιχνιδιού Human Race!

Το επικό θέμα του Gold Runner.

Το Knuckle buster από το Caddly demos των Carebears! Γροθιά στο στομάχι!

Ένα πολύ χαρακτηριστικό και αστείο γεγονός είχε συμβεί παλιότερα σε ένα από τα πρώτα και ιστορικά demo του Atari ST το Little sound demo των θρυλικών Exceptions. Το σχεδιασμένο πρόσωπο του Rob στο ανώτερο σημείο της οθόνης επιδοκίμαζε γεμάτο έκπληξη και θαυμασμό (Rob says Wow!) τις γνωστές του δημιουργίες παιγμένες όμως αυτή τη φορά στον Atari ST απο ένα νέο μεγάλο αστέρι τον φοβερό Jochen Hippel γνωστό ως Mad Max. Με το ίδιο νόμισμα ήταν γραφτό ότι θα πληρωνόταν και ο ίδιος όταν αργότερα όταν μεταγενέστερος συνάδελφος του θα έγραφε και αυτός με τη σειρά του το παροιμιώδες “ Mad max says Wow!” στο δικό του demo για να τονίσει το ακατανίκητο του δικού του αυτή τη φορά επιπέδου!

LittleSound demo.Ο ενθουσιασμός ήταν τότε μεγάλος! Rob says Wow!

Στο θρυλικό Caddly demos των Carebears μπορούμε επίσης να θυμηθούμε μια φοβερή screen που προκάλεσε καθολική ανατριχίλα. Μιλάμε για το ανανεωμένο και μεταμορφωμένο Knuckle buster του Hubbard σε μια εντυπωσιακή διασκευή του από τον μάγο Mad Μax.Το αλλόκοτο πλάσμα με το περίεργο drum μουσικό όργανο κατάφερε να μας στείλει κύματα ρίγους. Δεκαοκτώ λεπτά(!!!) απόλαυσης με τροποποιημένους ήχους που κατέλαβαν μνήμη περίπου 20Κ!!! Πραγματικά απίστευτο! Η παρουσία μουσικών κομματιών του Hubbard στον Atari ST είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο και πολλάκις επαναλαμβανόμενο και συνεπώς λόγω χώρου θα ήταν αδύνατον μέσω αυτού του άρθρου να αναλυθεί εκτενέστερα οπότε σταματώ την προσπάθεια κάπου εδώ.

Αντί επιλόγου…

Όταν άρχισα να γράφω αυτό το άρθρο ξεκίνησα με σχετική ηττοπάθεια γράφοντας δειλά μονάχα μια παράγραφο. Μετά όμως καθώς το έβλεπα…το λυπήθηκα και είπα κρίμα είναι.... ας γράψω λίγο ακόμα! Μετά η μια σελίδα έφερε τη δεύτερη, η δεύτερη την τρίτη και ούτω καθεξής. Η διαδικασία αυτή άρχισε να ξεφεύγει και να γίνεται επίπονη αφού το ένα συμπέρασμα έφερνε το άλλο ανοίγοντας συνεχώς νέες κατευθύνσεις και αφορμές για διερεύνηση! Για να είμαι ειλικρινής κατάλαβα πόσο είχα γράψει μονάχα όταν έφτασα στον προορισμό μου και σήκωσα τα μάτια μου από τον δρόμο. Διαβάζοντας από εδώ και απο εκεί τα διάφορα που έχουν γραφεί για τον Hubbard ομολογώ ότι έμαθα πολλά αλλά προβληματίστηκα κιόλας... Ομολογώ ότι ψάχνοντας βρέθηκα αντιμέτωπος με περίεργες συμπτώσεις π.χ. μελωδίες του να είναι φτυστές και απαράλλαχτες με προγενέστερες δουλειές άλλων καλλιτεχνών της κοινής δισκογραφίας! Δεν μπόρεσα να εξηγήσω π.χ πως είναι δυνατόν η σύνθεση του Delta να είναι φτυστή με τη δουλειά Philip Glass και το Koyaanisqatsi, ούτε πως στην ευχή το I-ball του 1987 ακούγεται ολόιδιο με το προγενέστερο Whip 1985 των Cabaret voltaire.....δε θέλω να πω τίποτα άλλο! 

Εύχομαι να κατάφερα να σας κρατήσω πρωτίστως ευχάριστη παρέα καθώς και να προσεγγίσω το θέμα μου με επιτυχία. Οι μουσικοί των παιχνιδιών έπαιξαν πολύ μεγάλο ρόλο στην διάδωση των αγαπημένων μας homes και ο Rob Hubbard συνέβαλε τα μέγιστα σε αυτό. 

The Hotz Box and Hotz Translator technology.

"Έχω δει τρία πράγματα στη ζωή μου που ήξερα αμέσως ότι θα έχουν βαθιές συνέπειες στο μέλλον! Τον προσωπικό υπολογιστή, το ποντίκι και το Hotz Μεταφραστή!"

- Steve Wozniak - συνιδρυτής της Apple Computers.

O Jimmy Hotz παρέα με τον John Anderson σε μια φανταστική παρουσίαση του οργάνου
από την ATARI στην NAMM (National Association of Music Merchants)!
 

Από συνέντευξη του ο Mick Fleetwood των Fleetwood Mac για τον Jimmy Hotz:

Ξέρω τον Jimmy πολύ καιρό όταν δούλευε ακόμα με την JBL και δημιουργήθηκε από τη μεταξύ μας συνεργασία και μια φιλία. Ένα βράδυ σε μια μας συζήτηση του είπα για κάποιες σκέψεις μου, ότι με όλη αυτή την τεχνολογία που υπάρχει σήμερα γύρω από τη μουσική θα έπρεπε να είναι εύκολη η πρόσβαση σε αυτήν ακόμα και σε κάποιον που δεν είναι μουσικός! Ο Jimmy με κοίταξε και μου είπε: "-Mick έχω πολλές ιδέες επάνω σε αυτό το θέμα εδώ και πολλά χρόνια! Αυτά που συζητάμε, με τη σημερινή τεχνολογία που διαθέτουμε είναι απόλυτα πραγματοποιήσιμα"! Συζητούσαμε για πολύ ώρα εκείνο το βράδυ για το πως θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί αυτό ώσπου μετά από δέκα μήνες μια μέρα που πήγα σπίτι μου βρήκα μια ειδοποίηση του manager μου από τον Jimmy Hotz που απλά έλεγε : " -Πες στον Mick ότι τα κατάφερα"! Μερικές ημέρες αργότερα ήρθε σε αυτό το studio με ένα prototype.....

O Mick Fleetwood επιδεικνύει υπερήφανος το Hotz translator! Εντυπωσιακό είναι το logo της ATARI στο πίσω μέρος του midi controller (έχετε ξαναδεί μουσικά όργανα της ATARI ;). Φυσικά ως αναπόσπαστο κομμάτι της μουσικής διάταξης ήταν και ο Atari ST που τον βλέπετε δεξιά του Mick στην φορητή μορφή του ( Atari Stcay)!

Jimmy Hotz, o πολυτάλαντος...

Ο Jimmy Hotz γεννήθηκε στο Sherman του Texas το 1953 και από την πολύ μικρή ηλικία των επτά ετών έδειξε έντονα την κλίση του για την μουσική μαθαίνοντας κιθάρα! Από τότε έχει κάνει τεράστια βήματα προόδου εκδηλώνοντας μια ασύλληπτη επαγγελματική δραστηριότητα. Θεωρείται "φτασμένος" μουσικός σε πολλά επίπεδα  με εμπειρία τόσο σε στούντιο όσο και σε ζωντανές συναυλίες! Ανεβάζοντας σταδιακά την γνώση του ασχολήθηκε πολύ με τα synthesizers και γενικά με την τεχνολογία των midi. Εκτός από πολύ καλός μουσικός ειδικεύεται σε θέματα τεχνολογίας και τον προγραμματισμό των computers! Οι γνώσεις του τον έκαναν περιζήτητο συνεργάτη πολλών καταξιωμένων μουσικών που ήθελαν την βοήθεια του για το στήσιμο studios, sound recording και άλλων μουσικών εφαρμογών! Εργάστηκε ως μουσικός παραγωγός άλλα και ως σόλο μουσικός κυκλοφορώντας την δική του προσωπική δουλειά! Η βαθιά του γνώση στην τεχνολογία των οργάνων του επέτρεψε να ασχοληθεί με την έρευνα και τις εφευρέσεις καταθέτοντας μάλιστα και κάποιες ευρεσιτεχνίες. Πολύ γνωστές εφευρέσεις του είναι Το "Hotz box", το "Hotz midi vest" και το "Hotz translator". Ως εμπειρογνώμονας σε 3D γραφικά υπολογιστών, ο Τζίμι ήταν ο βασικός παράγοντας πίσω από το 3dMAxMedia "Zuma Project" που κέρδισε βραβείο Καινοτομίας το 2001 από το Computer Graphics World Magazine.

Έχει συνεργαστεί με όλη την αφρόκρεμα της μουσικής σκηνής και είναι περιττό να αναφερθούν εδώ γιατί δεν θα φτάσουν δυο σελίδες. Ήταν φανατικός χρήστης των Atari computers που θεωρούσε ως κορυφαία εργαλεία για την δουλειά που έκανε! Αν και είχε δοκιμάσει (λόγω δουλειάς) όλα τα hardware, θεωρούσε ότι τα Atari ST έχουν ταχύτερη απόκριση ακόμα και από τα αντίστοιχα mackintosh!!! Ευνοείται ότι στα studios που έστηνε για λογαριασμό των πελατών του ο ST ήταν η αναγκαία σταθερά! Μια σταθερά που επιβεβαιώθηκε και αργότερα με την εφεύρεση του Hotz translator. Έχει σήμερα πολλές διακρίσεις και είναι μέλος πολλών επιτροπών. Ενδεικτικά αναφέρω:

• ASCAP – American Society of Composers, Authors and Publishers.
• MMA - MIDI Κατασκευές Σύνδεσμος MMA – MIDI Manufactures Association.
• NAMM - Εθνική Ένωση των Εμπόρων Μουσικής NAMM – National Association of Music Merchants.
• NARAS - Εθνική Ακαδημία Recording Arts & Sciences NARAS – National Academy of Recording Arts & Sciences.

Σήμερα ζει και εργάζεται στη Καλιφόρνια και διατηρεί την δική του ιστοσελίδα!

To Hotz translator μέσα απο την οθόνη του Atari ST.

Hotz midi Translator...

Ακόμα και αν κάποιος δεν έχει ασχοληθεί ποτέ με τη διμιουργία μουσικής δεν γίνεται να μην μείνει εντυπωσιασμένος από τις δυνατότητες των synthesizers που έχουν την δύναμη να εξομοιώνουν κάθε ήχο αντικαθιστώντας εύκολα μια ολόκληρη ορχήστρα! Αν και η τεχνολογία προχωράει με γρήγορους ρυθμούς θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι όπως και στον τομέα της αυτοκίνησης που βασίζεται ακόμα στις ίδιες εφαρμογές που ίσχυαν εδώ και χρόνια, ομοίως και στην μουσική ο τρόπος που παίζουμε σήμερα τα μουσικά όργανα δεν έχει σχεδόν αλλάξει από τότε που δημιουργήθηκαν! Έτσι στην εποχή μας τα πιάνα και τα αρμόνια βασίζονται ακόμα το ίδιο αρχικό κλαβιέ και οι κιθάρες στις ίδιες χορδές. Δυστυχώς δεν έχουν γίνει τρομερά βήματα ώστε να μπορέσει κάποιος που δεν έχει εισχωρήσει στη τεχνική και τη μουσική παιδεία να εξωτερικεύσει την καλλιτεχνική του φύση αφού τα μουσικά όργανα κάθε άλλο παρά φιλικά είναι για τον αρχάριο! Δοκιμάστε μόνοι σας ένα μικρό πείραμα παίζοντας χωρίς καμία προηγούμενη εμπειρία ένα μουσικό όργανο! Το πιθανότερο είναι να γίνετε απίστευτη πηγή ενόχλησης για τους γύρω σας - για να μη πω  και ίσως ακόμα και για εσάς τους ίδιους! Όταν ο Jimmy Hotz σχεδίαζε αυτό το καινοτόμο μουσικό όργανο είχε σαν σκοπό να τα αλλάξει όλα αυτά μια για πάντα! Έδωσε στον αρχάριο ένα πανεύκολο και φιλικό plug and play ολοκληρωμένο όργανο με ένα νέου τύπου κλαβιέ με πλήκτρα αφής σκορπισμένα σε ανεξάρτητες ζώνες!

Το φουτουριστικό Hotz box!!! Αλήθεια πόσες φορές έχετε δει keyboards με το logo της ATARI;

Το Hotz Translator αποτελείται από ένα συνδυασμό μουσικού οργάνου και ειδικού προγράμματος "μεταφραστής" που τρέχει σε ένα ATARI ST hardware και αναλαμβάνει να μετατρέψει σε midi σήματα τα ερεθίσματα που του στέλνει ο ελεγκτής!

 α) Το κλαβιέ του Hotz box -αρχίζοντας ανάποδα- είναι το δεύτερο συνθετικό και είναι στην όψη απολύτως επίπεδο με πλήκτρα αφής χωρισμένα σε "αλλόκοτες ζώνες"! Η εμφάνιση του είναι εκπληκτική και η αίσθηση που αποκομίζει κανείς αντικρίζοντας το είναι ότι έρχεται κατευθείαν από το μέλλον! Για ένα απλό midi controller το μέγεθος του είναι αρκετά μεγάλο και είναι και σχετικά αρκετά βαρύ! Αυτό συμβαίνει εξαιτίας της τεχνολογίας αιχμής που έπρεπε να χωρέσει και να γίνει εφικτό αυτό το θαύμα. Έτσι κάτω από τα ιδιόμορφα πλήκτρα που στερούνται μηχανικών μερών έχουμε 10 πανίσχυρους παράλληλους επεξεργαστές που κάνουν εφικτή τη γρήγορη συλλογή και συγχώνευση των δεδομένων εξασφαλίζοντας έτσι πολύ γρήγορη λειτουργία. Αυτό επιβεβαιώνεται και στην πράξη αφού στη βαρύτερη περίπτωση υπολογιστικού φόρτου ο χρόνος που απαιτείται από το πάτημα ενός πλήκτρου μέχρι την έξοδο midi δεδομένων από τον Atari ST είναι μικρότερος των 7 milliseconds - τη στιγμή που στα παραδοσιακά midi όργανα αυτός ο χρόνος μπορεί να φτάσει μέχρι τα 180 milliseconds (απόρροια των περιορισμών των μηχανικών πληκτρολογίων και του τρόπου σάρωσηςτης νότας). Δεδομένης της φύσης του ελεγκτή που δεν διαθέτει κινούμενα πλήκτρα μπορείτε να εκτελέσετε κινήσεις με αστραπιαίο τρόπο γεγονός αδύνατο στα συμβατικά keyboards.

Το αινιγματικό κλαβιέ που υποσχόταν να ελευθερώσει τη δημιουργικότητα του καθενός από εμάς!

Τα πλήκτρα αφής του Hotz box χωρίζεται σε 5 κύριες ζώνες και είναι φτιαγμένα ώστε να καταλαβαίνουν την αίσθηση της πίεσης και να μπορούν να δώσουν απο απλές νότες μέχρι και σύνθετες συγχορδίες! Έτσι έχουμε ένθεν και ένθεν δύο κάθετες ζώνες των 16 πλήκτρων, μια οριζόντια στο κάτω μέρος που αποτελείται από 11 μεγαλύτερου μεγέθους πλήκτρα και από επάνω μια άλλη σκάλα 21 πλήκτρων στενότερου σχήματος! Στο ανώτερο μέρος έχουμε μια ομάδα που ομοιάζει με το κλαβιέ των οικείων μας synthesizers και θα περιγραφόταν σαν τρεις συμβατικές οκτάβες. Κάποια επιπλέον πλήκτρα χρησιμεύουν για λειτουργίες όπως το κλασικό modulation και Pitch Bend. Επειδή ο Hotz ήταν και κιθαρίστας έτσι φρόντισε το συγκεκριμένο midi κλαβιέ να είναι δεκτικό και στον τρόπο παιξίματος του συγκεκριμένου οργάνου! Έτσι με την υποστήριξη strumming effect η αίσθηση της κιθάρας μπορεί να αναδειχθεί σε μια πολύ ρεαλιστική και διασκεδαστική εμπειρία!

Περιοδικό Start - Απρίλιος 1989. Στην άκρως ενδιαφέρουσα συνέντευξη ο Jimmy Hotz δηλώνει: "- The 1040, for musical functions, is not only just as good as the Mac, it's beter." 

β) O software μεταφραστής ήταν και στην ουσία η μεγάλη ιδέα και καινοτομία του Jimmy Hotz αφού είναι το λογισμικό που κάνει σχεδόν τα πάντα τρέχοντας σε ένα Atari ST. Από αυτήν την αρχική σκέψη προέκυψε και η δημιουργία του Hotz Box! Η κεντρική του ιδέα είναι ότι μπορείτε να στρώσετε το πληκτρολόγιο σε ζώνες! Στην κατώτερη ζώνη μπορείτε να αντιστοιχίσετε ακόρντα που θα ανακαλείτε πανεύκολα με το ένα δάκτυλο! Η upper σκάλα είναι για τις κλίμακες και μπορείτε να διαλέξετε μέσα από 128. Έτσι αν πατήσετε ένα οποιοδήποτε πλήκτρο στην κάτω σκάλα αυτομάτως θα συντονιστεί στην ίδια τονικότητα με αυτό που παίζετε στην επάνω κάνοντας σας να ακούγεστε σαν βιρτουόζος! Είναι πολύ εντυπωσιακό να παίζετε ένα θέμα στη μια σκάλα και να συντονίζεται αυτόματα στο ίδιο κλειδί με τα ακόρντα! Επίσης ο μεταφραστής περιλαμβάνει στις δυνατότητες του και left hand apps ευκολίες! Ο μεταφραστής δίνει γενικά πολλές δυνατότητες εξαλείφοντας τις αδυναμίες των συμβατικών οργάνων κάνοντας τα να φαίνονται (κατά τον δημιουργό) αναποτελεσματικά  για την δημιουργία τέλειας μουσικής! Ένα κλασικό παράδειγμα είναι ότι όταν παίζετε σε μια δεδομένη κλίμακα υπάρχει σε όλα τα όργανα ένας μεγάλος αριθμός πλήκτρων (νότες) που είναι πρακτικά άχρηστος και δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί! Κάθε τυχαίο πάτημα αυτών των πλήκτρων οδηγεί στην παραφωνία και το λάθος! Ο μεταφραστής τα αποκλείει αυτόματα μηδενίζοντας έτσι την πιθανότητα λάθους πλήκτρου ελευθερώνοντας από αυτό το άγχος τον μουσικό!!! Το πρόγραμμα έτρεχε παραδοσιακά σε ένα Atari ST και συνεργάζονταν με τις medium και high resolutions. Ήταν συμβατό με τις 030 σειρές TT και Falcon και απαιτεί τουλάχιστον 1Mb RAM.

Ο John Anderson τραγουδιστής των Yes αυτοσχεδιάζει στο περίπτερο της Atari corporation και κλέβει την παράσταση!!!!

O Mick Fleetwood και ο Jimmy Hotz δίνουν μουσικό βήμα σε παιδιά με ειδικές ανάγκες! Ακούστε το απίστευτο αποτέλεσμα που μπορεί να βγάλει ένας αρχάριος σε μόλις 2 λεπτά ακόμα και αν δεν έχει ξαναπιάσει ποτέ όργανο !!! Δεν υπάρχει ούτε μια παραφωνία!

Επίλογος.

Περιττό να αναρωτηθούμε σήμερα αν τελικά τα κατάφερε το Hotz midi translator... Δυστυχώς το όλο εγχείρημα  δεν ήταν από την αρχή ιδιαίτερα φθηνό για τον αρχάριο, ερχόμενο σε μια τιμή γύρω στα 6000 δολάρια (και σε αυτό το κόστος θα πρέπει να προστεθεί  επίσης και η έξτρα αγορά ενός Atari ST). Το Hotz midi translator όσο ενδιαφέρον και εξελίξιμο έδειχνε να είναι δέχθηκε από πολλούς επαγγελματίες μουσικούς μια έντονη πολεμική χαρακτηρίζοντας το απαξιωτικά ως όργανο για αρχάριους. Άσχετα από το ποια ήταν τελικά η αλήθεια ίσως ακόμα και  αυτή η υποτιθέμενη μεγάλη ευκολία χειρισμού του να ήταν επίσης υπό αμφισβήτηση αφού πολλοί διαπίστωσαν ότι απαιτείται και πάλι κάποιος  καιρός εκμάθησης και εξοικείωσης έτσι  ώστε να μπορέσει κάποιος να πετύχει κάποιο σοβαρό αποτέλεσμα -ανασταλτικός παράγοντας για αυτόν που θα ήθελε να επενδύσει τόσα χρήματα και κατευθείαν να αρχίσει! Όπως και να έχει τελικά η υπόθεση παρουσιάζει  εξαιρετικό ενδιαφέρον ως μια ακόμα αθέατη πτυχή της computer ιστορίας που ίσως  να μην γνώριζαν οι περισσότεροι! Η Atari corporation ανέβασε ξανά τον πήχη και ο Jack Tramiel απέδειξε για ακόμη μια φορά πόσο χαρισματικός άνθρωπος ήταν, αφού παίρνοντας κατεστραμμένη και ετοιμοθάνατη μια παλιά εταιρία την οδήγησε σε μια φρενήρη πορεία, ωθώντας την μέχρι εκεί που κανείς δε μπορούσε να φανταστεί ότι μπορεί να φτάσει! 

Στις ημέρες της προεδρίας του η Atari γνώρισε ένα νέο μεγάλο όραμα που ήταν η καταξίωση της ανάμεσα στις μεγαλύτερες εταιρίες τεχνολογίας παγκοσμίως! Home computers, Workstations, Super computers, Game consoles, Music instruments ήταν μερικά από τα πεδία δράσης που έτρεψε την προσοχή της και αυτή ήταν απλά η αρχή. Δυστυχώς όμως τα πάντα έχουν ένα τίμημα και ιστορικά πολλοί ήταν εκείνοι  οι μεγάλοι ηγέτες που αφού έγραψαν χρυσές σελίδες δόξας αποτέλεσαν και την αιτία της απόλυτης καταστροφής. Έτσι ήταν γραφτό να γίνει ώστε αυτός να είναι που οδήγησε και   την εταιρία στην πόρτα της εξόδου. Συμπληρώνοντας σήμερα ένα - ένα τα κομμάτια του παζλ διαπιστώνω ότι η αιτία της οικονομικής ζημίας που άρχισε να υφίσταται στα τελευταία χρόνια η Atari ίσως να μην ήταν απλά και μόνο το αποτέλεσμα της αλλαγής των εποχών άλλα και το τίμημα μιας ακόρεστης ανάγκης για συνεχή επέκταση που είχε ως κατάληξη την αλόγιστη κατασπατάληση των πόρων της εταιρίας επάνω σε αμφιλεγόμενα projects και διφορούμενες νέες τεχνολογίες.

Άγνωστο είναι σήμερα πόσα διαφορετικά projects έτρεχαν κατά το οριστικό κλείσιμο της εταιρίας. Τα δικαιώματα του Hotz translator επέστρεψαν στον δημιουργό Jimmy Hotz όταν έκλεισε η Atari corporation. Το software συνεχίζει να κυκλοφορεί ακόμα και σήμερα ακόμα και για την πλατφόρμα των Windows. Μερικά Hotz boxes διατίθεται προς πώληση στους σημερινούς συλλέκτες από το διαδικτυακό χώρο του δημιουργού.

Atari ATW-800 - Transputer Workstation.

"Κοιτάζω και γνωρίζω ότι δεν ήταν όνειρο! Την εκπληκτικής αισθητικής αφίσα (που παραπέμπει σε διαστημικό πρόγραμμα της NASA) σφραγίζουν τα δύο επιβλητικά λογότυπα! Αυτό είναι ότι απέμεινε σήμερα από τη διηπειρωτική προσπάθεια που λίγο έλειψε να αλλάξει τον τρόπο που γνωρίζουμε τους computers! Όχι δεν πρόκειται να ξεχάσω...ξέρω καλά ποιος είμαι και νοσταλγώ!" Ορατά με κόκκινο χρώμα είναι τα -ανά τετράδες- περίφημα "Transputers links"! 

Στα τελευταία χρόνια της δεκαετίας του εβδομήντα  αυτό που ονομάζεται "επιστήμη των micro-υπολογιστών" γνωρίζει πρωτοφανή άνθηση! Πολλές  είναι οι νέες θεωρίες που  διατυπώνονται καθώς και πολλές είναι οι διαφορετικές σχολές που προσπαθούν να ορθώσουν  εναλλακτικό λόγο! Οι εξελίξεις  φαίνεται τώρα  να τρέχουν με μεγαλύτερες  ταχύτητες και ξεχωριστοί άνθρωποι περιμένουν απλά  ένα ευνοϊκό νεύμα της ιστορίας ώστε να  βάλουν το δικό τους λιθαράκι στο παγκόσμιο "κομπιουτερικό" γίγνεσθαι. Βλέποντας κανείς τις τεράστιες αυτοκρατορίες να χτίζονται και να καταρρέουν εν μια νυκτί, είναι εξαιρετικά δύσκολο ακόμα και για τον πιο ευφάνταστο οραματιστή να περιγράψει πως θα έχει η κατάσταση μετά από 5 χρόνια...

Φτάνουμε κάπου στο 1978 και μια μικρή εταιρία εν ονόματι INMOS προσπαθεί να ακολουθήσει το ρεύμα της εποχής! Η δραστηριότητα της αρχικά περιορίζεται στη δημιουργία μνημών που φαίνεται να έχουν εξαιρετικές προοπτικές,  μα αργότερα θα στραφεί σε ένα  μοναδικό όσο και παρακινδυνευμένο εγχείρημα Η παρουσία κάποιων πολύ ξεχωριστών ανθρώπων που πάντα  η συγκυρία φροντίζει να εμφανίζει την κατάλληλη στιγμή, έστρεψε το τιμόνι της εταιρίας προς την μεριά της καινοτομίας  που  θα μπόλιαζε οριστικά και αμετάκλητα την επιστήμη των computers! Αυτό που κάποιοι - κάποτε- είχαν διατυπώσει ως θεωρία τώρα πλέον δε φάνταζε τόσο αόριστο και μακρινό. H επιβλητική λέξη Trasnsputer πυροδότησε μια έκρηξη δημοσιεύσεων του ειδικού τύπου καθώς και δέος στην computer industry…

Atari ATW-800 - Transputer Workstation.

Το όραμα της παράλληλης επεξεργασίας.

Η θεωρία της παράλληλης επεξεργασίας προϋπήρχε από παλιά και είχε διατυπωθεί αρκετές φορές στο παρελθόν! Παρόλα αυτά όμως δεν υπήρχαν υλοποιήσεις αυτής της ιδέας για το ευρύ κοινό παρά μονάχα στα πανάκριβα κλειστά εργαστηριακά περιβάλλοντα και πανεπιστήμια. Το σκεπτικό υπαγόρευε ότι ένα σύστημα με περισσότερους του ενός επεξεργαστών θα μπορούσε θεωρητικά να διαχειριστεί και να  κατανέμει καλύτερα το φόρτο εργασίας -ιδιαιτέρως στα multitasking  - λειτουργικά- εκτελώντας ταυτόχρονα περισσότερες από μία ανεξάρτητες εργασίες! Σύντομα λοιπόν η Inmos προσανατολίστηκε στον σχεδιασμό και την κατασκευή ενός επεξεργαστή γενικής χρήσης που θα μπορούσε  να προστίθεται σε μεγάλους  αριθμούς σε ένα ανοικτό σύστημα, αυξάνοντας έτσι γεωμετρικά τις επιδώσεις του! Το multiprocessing hardware ήταν πια προ των πυλών! Η επανάσταση που έφερε αυτή η υλοποίηση της Inmos ήταν τόσο μεγάλη που σύντομα όλοι μίλαγαν για τον ερχομό μιας νέας άνοιξης στην τεχνολογία των υπολογιστών και ριζικής αλλαγής σκηνικού! Σήμερα πολλά χρόνια από τότε μπορούμε να πούμε ότι ενέπνευσε κατά κάποιο τρόπο την σύγχρονη εποχή της παράλληλης επεξεργασίας και ίσως κατά μια μακρινή έννοια την γέννηση των σημερινών πολυπύρηνων επεξεργαστών.

Ο ειδικός τύπος της εποχής δεν υπήρχε περίπτωση να μείνει ανεπηρέαστος από τις εξελίξεις! Η δύναμη του Transputer μέσα από το χιούμορ του περιοδικού PIXEL.

Computer για όλους Μάρτιος 1986!!! Κάτι μεγάλο ετοιμάζεται και το έχουν πάρει όλοι χαμπάρι!

Θεωρία των Transputers

Η ονομασία transputer προέρχεται από τα συνθετικά Transistor + computer υποδηλώνοντας ίσως ότι  πολλοί επεξεργαστές αποτελούν  συνδετικά στοιχεία μιας ηλεκτρονικής διάταξης όπως τα κοινά transistors και δεν είχαν άδικο! Τα transputers φτιάχτηκαν με τέτοια φιλοσοφία ώστε  να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως δομικά στοιχεία σε σύνθετα υπολογιστικά συστήματα παράλληλης επεξεργασίας! Έτσι το κάθε transputer μπορεί άμεσα να επικοινωνήσει με άλλα transputers μέσω ταχύτατων serial links, φτιάχνοντας έτσι συστοιχίες, δέντρα και διάφορες άλλες πιθανές συνθέσεις και μορφές δικτύωσης! Αυτά τα ταχύτατα αμφίδρομα links ήταν στην ουσία η hardware υλοποίηση των OCCAM channels (της γλώσσας προγραμματισμού των transputers) και είχαν φτιαχτεί έτσι ώστε να μπορούν να προσφέρουν  σειριακή point to point επικοινωνία με ταχύτητες ίσες με 20 Mbits/s.

Τα links αναλύονται με τη σειρά τους σε δύο αγωγούς σημάτων ( Link out – link in ) και (Link in – link out ) που μεταφέρουν δεδομένα και πληροφορίες ελέγχου! Τα link ηλεκτρικά σήματα είναι TTL συμβατά πράγμα που σημαίνει ότι η μεταφορά των δεδομένων μπορεί να γίνει σε θεωρητική απόσταση ( local communication) το πολύ 0,3 μέτρα. Για μεταφορές δεδομένων σε μεγαλύτερες αποστάσεις υπάρχουν άλλες τεχνικές! Έτσι για συνδέσεις transputers μέχρι 30 cm έχουμε direct connection, για 10 μέτρα Series transition, για 20 μέτρα Fact buffer, για 30 μέτρα RS 422 και για πάνω από 30 μέτρα η μοναδική λύση ήταν η οπτική ίνα με τον μηδαμινό ηλεκτρονικό θόρυβο. Οι επεξεργαστές αυτοί ομοίαζαν κατά κάποιον τρόπο με τους γνωστούς RISC επεξεργαστές στηριζόμενοι σε μια τεχνολογία γνωστή ως minimal instruction set και διέθεταν ένα βασικό πυρήνα 32 εντολών.

Ελάτε να δούμε μαζί κάτι όμορφο που δεν συναντάς κάθε ημέρα! Τέσσερα transputers Τ805-25 (επόμενο μοντέλο του T800-20 που φόραγε ο Atari ATW-800) από την προσωπική μου συλλογή (Ε. αταρόβιος χωρίς transputers δε γίνεται!!!). Αριστερά διακρίνεται ένα link chip.Μπορείτε να θαυμάσετε το υπέροχο χρυσό τους χρώμα άλλα σίγουρα δεν μπορείτε να ακούστε τον υπέροχο "γυάλινο" ήχο που βγάζει το πολύτιμο κεραμικό υλικό τους!

ATARI Abaq Transputer Workstation!

Γύρω στα μέσα της δεκαετίας του 80 ο Tim King (μαζί με κάποια άλλα μέλη) έφευγε από την εταιρία που δούλευε την MetaComCo για να ιδρύσει την νέα του εταιρία την Perihelion. Εκεί αρχίζει να σχεδιάζει ένα λειτουργικό σύστημα για σταθμούς παράλληλης επεξεργασίας γνωστό ως Helios. Την ίδια στιγμή αρχίζει να εξελίσσει ένα workstation που βασιζόταν στους transputers της Inmos που θα έτρεχε το συγκεκριμένο λειτουργικό σύστημα. Η αλήθεια είναι ότι πολλοί από την ομάδα της Perihelion (από την εποχή της MetaComCo) είχαν δουλέψει με τις Atari και Commodore φτιάχνοντας την ST basic στην πρώτη και το Amiga dos στη δεύτερη και πιθανότατα και κάποιους C compilers και για τα δύο μηχανήματα (καθώς και στην ευρύτερη γκάμα μηχανημάτων που φόραγαν Motorola όπως ο Sinclair QL). Έτσι εκείνο τον καιρό πρώτα η Commodore έδειξε να ενδιαφέρεται αρκετά για αυτό το νέο σύστημα  ενώ ταυτόχρονα εμφανίστηκαν και κάποιες Amiga 2000 με add-on κάρτες transputers, να τρέχουν κάποια εντυπωσιακά demos! Για άγνωστους μέχρι σήμερα λόγους το αρχικό ενδιαφέρον της Commodore χάθηκε και το θέμα πάγωσε επ-αόριστον! Τότε ήταν και η στιγμή που η Atari corporation επέδειξε έντονο ενδιαφέρον και προσεγγίζοντας την Perihelion άρχισαν οι διαβουλεύσεις για την δημιουργία αυτού του συστήματος κάτω από τη σημαία της Atari.

Οι ανταποκρίσεις του περιοδικού Pixel μας έκοβαν πραγματικά την ανάσα!!!

Τα πράγματα άρχισαν σιγά – σιγά να παίρνουν τον δρόμο τους και τελικά το 1987 το "Atari Abaq "κάνει την παρθενική εμφάνιση του στην COMDEX 1987 προκαλώντας σφοδρό εντυπωσιασμό!  Ατυχώς στην πορεία το όνομα “ Abaq” (όπως εκ των υστέρων αποδείχθηκε) ήταν τελικά δεσμευμένο στην Ευρώπη από κάποια άλλη εταιρία και προς αποφυγή νομικού προβλήματος η ονομασία του άλλαξε αργότερα σε "Atari-ATW800". Στην αρχή η υλοποίηση ήρθε σε δύο μορφές! Η πρώτη ήταν μια add-on προέκταση για τους υπάρχοντες Mega ST μεταμορφώνοντας τους σε πανίσχυρους σταθμούς εργασίας και η δεύτερη ένας ανεξάρτητος υπολογιστής σε full tower case που θα περιείχε όμως αυτή τη φορά τον … Mega ST στο εσωτερικό του! Τελικά με τον καιρό η πρώτη έκδοση τελικά εγκαταλείφτηκε! Το ATW800  στην τελική μορφή του ερχόταν σε ένα κουτί όπως αυτό των IBM συμβατών και αποτελούταν από τρία κύρια μέρη!

• Το βασικό motherboard που περιείχε ένα T800-20 transputer με 4MB ram επεκτάσιμο στα 16M.
• Μια πλακέτα ενός Mega ST σε μικρογραφία με 512MB RAM. Η συγκεκριμένη διάταξη   χρησίμευε για input- output control.
• Μια κάρτα με το σύστημα γραφικών που λέγεται "blossom" και διάθετε 1mb RAM.

Blossom supported several video modes:

• 1280×960, 16 colors from a palette of 4096
• 1024×768, 256 colors from a 32-bit palette
• 640×480 , 256 colors from a 32-bit palette
• 512×480 , 32-bit “true color”
• 60 Hz non-interlaced.

Μια αδιάκριτη  ματιά κάτω από τα pins του χρυσού τέρατος της Inmos! Εκείνα το χρόνια αν τα έβλεπες από τόσο κοντά σήμαινε ότι διαθέτεις πολύ γερό βαλάντιο! Πολλά πανεπιστήμια σήμερα τους έχουν ακόμα σε χρήση και τέτοια τσιπάκια τους είναι ακόμα πολύτιμα!

Το σύστημα ήταν δομημένο γύρω από τον τελευταίο επεξεργαστή της της Inmos τον T800-20Mhz transputer  που η κατασκευή του τον έκανε κάτι παραπάνω από ιδανικό για την δημιουργία graphics workstations υψηλής απόδοσης! Θα κάνω εδώ μια μικρή παρένθεση για να περιγράψω λίγο την καρδιά του ATW800 (τον T800-20Mhz ) που έκανε την εμφάνιση του το 1987 ( Το 1988 έκανε την εμφάνιση της η 30 MHz έκδοση)! Ο T800 ήταν λοιπόν ένας φουλ 32 bit επεξεργαστής με 4 serial communication links ( κατά το προηγούμενο σύνηθες πρότυπο των transputers), 4 Kbytes RAM και ανεξάρτητη μονάδα κινητής υποδιαστολής ενσωματωμένα στο ίδιο τσιπ! Η απόδοση του ήταν 10 mips! Ένα εξωτερικό memory interface του έδινε θεωρητική πρόσβαση σε 4 Gbytes μνήμης! Αν και η σειρά των transputers σχεδιάστηκε και για την αποδοτική εφαρμογή άλλων high level γλωσσών και compilers όπως η C, Paskal, Foltran ( compilers ήταν διαθέσιμοι από την inmos), η γλώσσα Occam  ήταν όμως αυτή που τελικά ελευθέρωνε τον προγραμματιστή ώστε να αποκτήσει πλήρη έλεγχο και επικοινωνία εκμεταλλευόμενη πλήρως την transputer αρχιτεκτονική! Η εσωτερική RAM που βρισκόταν μέσα στον επεξεργαστή δεν έπαιζε ακριβώς τον ρόλο Cache memory άλλα άνηκε σε υψηλότερη βαθμίδα ως μέρος του total transputer address space. Μπορούσε όμως παρόλα αυτά να αποθηκεύσει μικρά κομμάτια κώδικα και δεδομένων για την ταχύτερη εκτέλεση τους.

Ο προσωπικός μου στρατός από transputers σε πλήρη παράταξη έτοιμος για μάχη!

Αν δεν ήταν εξάρτημα των super computers θα μπορούσε άνετα να γίνει κόσμημα!!!

Τα 4 serial links του T800 του επιτρέπουν να επικοινωνεί με άλλα transputers! Κάθε ένα από αυτά τα links παρέχει ένα data rate των 1,7 Mbytes per second ή 2,35 Mbytes per second όταν δουλεύουν αμφίδρομα! Κάθε ένα από αυτά τα links έχει αυτόνομες DMA δυνατότητες με αποτέλεσμα ο επεξεργαστής να είναι ελεύθερος να κάνει τους υπολογισμούς του χωρίς να απασχολείται με το link communication! Με τα τέσσερα links να λαμβάνουν ταυτόχρονα το μέγιστο data rate του, ο IMS T800 φτάνει τα 6,8Mbytes per second! Είναι ηλίου φαεινότερο ότι υπό αυτές τις συνθήκες ένα graphic system όπως αυτό της Atari (και όχι μόνο) θα επωφελούνταν πολύ! Στο IMS T800 όπως ανέφερα και πριν υπήρχε ενσωματωμένος ένας μαθηματικός συνεπεξεργαστής κινητής υποδιαστολής που μπορούσε να δουλεύει ανεξάρτητα από την CPU. Η FPU αυτή μπορούσε να κάνει πράξεις κινητής υποδιαστολής απλού και διπλού μήκους (32 και 64bit) πιστοποίησης IEEE754 - 1985.

Η συγκεκριμένη λειτουργία μπορούσε να δώσει floating point calculation και address calculation σε ένα πλήρη κύκλο δίνοντας την απόλυτα ρεαλιστική και επιτεύξιμη απόδοση των 1.5 Mflops στα 20 Mhz ( και 4.000 whetstones per second)!!!!To IMS T800 διαθέτει και κάποιες έξτρα εντολές σε σχέση με τους παλαιότερους προγόνους του σχεδιασμένες ειδικά για graphic support! Έτσι έχουμε ένα set από microcoded 2-D block move εντολές που επιτρέπουν cut και past λειτουργίες σε ακανόνιστα shaped objects σε full memory bandwidth. Ως γνήσιος απόγονος των transputers διατηρεί τις περίφημες ικανότητες του στην αντιγραφή μπλοκ μνήμης άλλα και εξαιρετικές επιδώσεις στον σχεδιασμό και κίνηση 2d γραφικών όπως η δημιουργία και μετακίνηση παραθύρων και η εμφάνιση κειμένου κτλ.

Ο Mega ST χαμογελάει μέσα από το High resolution mode.

Οι απαστράπτοντες Βρετανοί συνεταίροι του!

To Atari ATW800 μπορούσε να δεχτεί μέχρι και τέσσερις έξτρα κάρτες των τεσσάρων transputer η κάθε μια ανεβάζοντας έτσι τον συνολικό αριθμό των επεξεργαστών σε 17 (16+1)!!!!! Υπολογίστε πόσα Mips (17*10Mips =170Mips) μπορούσε να φτάσει αυτό το μηχάνημα και αφήστε ελεύθερα να σας πέσει το σαγόνι! Η Atari μάλιστα διαλαλούσε την δυνατότητα σύνδεσης εξωτερικά απεριόριστου αριθμού trasnputers! Είναι βέβαιο ότι το ATW800 ήταν ότι πιο γρήγορο μέχρι τότε είχε "κυκλοφορήσει" στην κατηγορία του, κάνοντας άνετα  ένα super computer όπως ο Gray να νοιώθει κάπως άβολα! Εντυπωσιακή ήταν επίσης η δυνατότητα εξωτερικής δικτύωσης πολλών ATW δημιουργώντας ένα διευρυμένο farm! Το αξιοσημείωτο σε ένα τέτοιο σύστημα ήταν η δυναμική κατανομή των πόρων έτσι ώστε η πλεονάζουσα υπολογιστική δύναμη να είναι πάντα στην διάθεση της  εφαρμογής που την έχει ανάγκη.

Το Atari ATW-800 - Transputer Workstation σε μια από τις πολύ σπάνιες φωτογραφίες του. H απόκτηση του θεωρείται απλά σχεδόν ουτοπία! Βαθμός σπανιότητας : ULTRA RARE!!!

Για να δώσουμε μερικά παραδείγματα σχετικά με την αρχική απόδοση των 10mips που διέθετε το βασικό configuration του ATW800 θα αναφέρω ενδεικτικά ότι Atari ST που ήταν από τους γρηγορότερους micro της εποχής του, έβγαζε υπερήφανα 1 mips (million per second) και ο μεταγενέστερος Risc επεξεργαστής ARM-2 του Archimedes 3000 με το ζόρι 4.5Mips! Φυσικά o transputer ήταν παραπάνω από δέκα φορές γρηγορότερος από ένα τυπικό IBM PC/AT όπως και επίσης γύρω στις 4 φορές γρηγορότερος από ένα 68020 στα 16Mhz με συνεπεξεργαστή 68881!!! Η ύπαρξη του Mega ST εσωτερικά του έδινε συμβατότητα με εξεζητημένα περιφερειακά του ST όπως laser printer, σκληρούς δίσκους και άλλα! Φυσικά από το πανίσχυρο Work station δεν έλειπε και το SCSI interface για σύνδεση SCSI περιφερικών. Ένα εξελιγμένο Blitter chip με το όνομα Charity ήταν υπεύθυνο για τις bitblt operations δίνοντας πολύ γρήγορα 2d γραφικά στην οθόνη! Η video ram ήταν 1M Dual Ram 100ns. Το ATW έρχεται με ένα ειδικά ανεπτυγμένο για πολυεπεξεργασία λειτουργικό σύστημα που λέγεται Helios! Το low level interface του θα φανεί πολύ οικείο σε αυτούς που έχουν εξοικείωση με το UNIX! Όσο για το graphic interface που προτιμήθηκε είναι μια κοινή και γνωστή λύση που έχουμε συναντήσει σε πολλά Unix περιβάλλοντα και δεν είναι άλλη από το X Windows!

Ενδεικτικά benchmarks των transputers
System /Thousands of single precision Whetstones per seconds
----------------------------------------------------------------------------------------------------

• IMS T800-30 (projected)-----------6800
• IMS T800-20-------------------------4548
• WE 32200/32206-24----------------2800
• INTEL 80386 +80387---------------1860
• VAX 11/780--------------------------1083
• MVII-----------------------------------925
• SUN-3---------------------------------860
• NS 32332/32081---------------------728
• IMS T414-20-------------------------704
• NS 32032 AND 32081--------------390
• INTEL 286/287-----------------------300
• IBM RT-RC + FPA-------------------200
• IMS T212-20--------------------------181
• INTEL 8086 + 8087------------------178
• MC 68000------------------------------13
• IBM RT –PC---------------------------12

Ο παλιόφιλος της φωτογραφίας έζησε από κοντά τις εξελίξεις και με παρακάλεσε να τον αφήσω να σας μιλήσει! Ο MEGA ST λίγο έλειψε να αποκτήσει την δύναμη ενός Super computer! Φουσκωμένος από ενθουσιασμό ο πανέμορφος ATARI MEGA ST-2 επιδεικνύει τους Transputers της Inmos! Μπορεί το σχέδιο την τελευταία στιγμή να ναυάγησε άλλα o Mega ST παρέμεινε ένας εξαιρετικός σταθμός εργασίας για μουσικούς και DTP.

Επίλογος.

Εικοσιένα ολόκληρα χρόνια έχουν περάσει από τότε που υποτίθεται ότι μπήκε στην επίσημη γραμμή παραγωγής ο Atari ATW. Οι μονάδες που παρήχθησαν ανέρχονται μετά βίας μόλις...σε μερικές εκατοντάδες και μάλιστα οι φήμες λένε ότι αρκετά από αυτά τα κομμάτια αγοράστηκαν από την γνωστή εταιρία Kodak. Η ανεξάντλητη δύναμη των Transputers έδωσε το δικαίωμα σε πολλούς να ονειρεύονται ότι θα γίνουν ζωντανοί μάρτυρες κοσμογονικών γεγονότων και αλλαγών! Επιστήμες που σχετίζονταν με την ερεύνα, την τεχνητή νοημοσύνη, τη ρομποτική και την ιατρική ήταν μόλις μερικοί από τους τομείς που οι transputers βρήκαν άμεσα εφαρμογή! Αν και η αρχική αίσθηση που δημιουργήθηκε τότε ήταν  μεγάλη δυστυχώς όμως οι νόμοι της αγοράς αποδείχθηκαν για μια ακόμα φορά χαοτικοί και απρόβλεπτοι και η νέα τεχνολογία ατυχώς δεν κατάφερε να μετατρέψει τον αρχικό εντυπωσιασμό σε αποτέλεσμα.

Αν και πολλά ειδικευμένα εργαστηριακά περιβάλλοντα (κυρίως πανεπιστήμια) τους υιοθέτησαν για λόγους έρευνας παρόλα αυτά η INMOS δεν πέτυχε τα αναμενόμενα αφού οι μικρές της οικονομικές δυνατότητες δεν μπόρεσαν να στηρίξουν και να εδραιώσουν το προϊόν της που διανύοντας σταδιακά μια φθίνουσα πορεία καταδικάστηκε σε αργό θάνατο! Στον αντίποδα οι ανταγωνίστριες εταιρίες επεξεργαστών εξέλιξαν στον χρόνο που μεσολάβησε τις δικές τους πλατφόρμες δίνοντας σταδιακά ανάσες αιχμής στην δική τους τεχνολογία. Μια άλλη μεγάλη αλήθεια είναι ότι η Inmos ποτέ δεν κατάφερε να εκπληρώσει την υπόσχεση της για φθηνή τεχνολογία αφού η μειωμένη της διείσδυση δε τη βοήθησε να να ρίξει τα κόστος που παρέμενε μέχρι τέλους αστρονομικό για τον μέσο χρήστη.

Χρειάστηκε αρκετό διάβασμα για τη δημιουργία αυτού του άρθρου! Στη φωτογραφία τα "ευαγγέλια" του απανταχού Αταρόβιου!

Περνώντας στην Atari τώρα ο Jack Tramiel απέδειξε για μια ακόμα φορά ότι κάθε άλλο παρά τυχαία προσωπικότητα ήταν! Η Atari corporation αποδείχθηκε πραγματικά φιλόδοξη και άξια συνεχιστής της παλαιάς ένδοξης Atari έχοντας μάλιστα πολύ μεγαλύτερο έργο στο ενεργητικό της να επιδείξει! Υπό αυτή τη νέα διεύθυνση η εταιρία αφού αρχικά σημείωσε πρωτοφανή κερδοφορία επιδίωξε σε όλα τα επίπεδα τον δρόμο του αιφνιδιασμού και της καινοτομίας προσπαθώντας να υπερβάλει εαυτόν και να ανεβάσει τον πήχη σε πολύ υψηλά επίπεδα! Η δημιουργία ενός Φθηνού Graphic workstation από μια  Atari που αντιμετώπιζε ορατά πια οικονομικά προβλήματα ήταν από μόνη της μια παρακινδυνευμένη ενέργεια, πόσο μάλλον σε ένα περιβάλλον που παραδοσιακά της ήταν άγνωστο, ανήκοντας στη σφαίρα επιρροής καταξιωμένων εταιριών που είχαν διαμορφώσει από την αρχή τη μορφή και τις σχέσεις της συγκεκριμένης αγοράς! Ένα επιπλέον πρόβλημα ήταν και η δυσκολία επιχειρησιακού συντονισμού των  πολλών ανεξάρτητων κέντρων όπως οι Βρετανοί της Perihelion και της Inmos που δεν ήταν σίγουρο αν θα μπορούσαν ( και θα ήθελαν) να συγχρονιστούν με τους ρυθμούς και τους όρους που προσπάθησε να επιβάλει η Atari.

Business is war!!!

Ένα επιπλέον αγκάθι αποτέλεσε και η τιμή του μηχανήματος που απέτυχε να λανσαριστεί στην κατηγορία που ήθελαν από την αρχή οι κατασκευαστές του! Οι 5.000 λίρες που  κόστιζε περίπου το ATW-800 ήταν ποσό δυσβάσταχτο, ιδιαίτερα αν συνυπολόγιζε κανείς σε αυτό ότι τα λίγα monitors εκείνης της εποχής που μπορούσαν να απεικονίσουν τέτοιες "εξωφρενικές" γραφικές αναλύσεις  ήταν μετρημένα στα δάχτυλα και κόστιζαν περίπου άλλα τόσα!!! Σύντομα τα πολλά προβλήματα (από τεχνικά θέματα μέχρι τον γενικότερο οικονομικό σχεδιασμό) όλης αυτής της ιστορίας καταδίκασαν την υπόθεση σε τέλμα! Ο Atari Transputer μετατράπηκε σε μια σκιά, σε ένα ανέκδοτο που περιφέρονταν στις ανά τον κόσμο εκθέσεις τρέχοντας συνεχώς το ίδιο και το ίδιο demo. Σύντομα η Atari corporation σε μια λιτή συνέντευξη τύπου δήλωσε ότι το ATW δεν αποτελεί πλέον προτεραιότητα της εταιρίας...! Στα επόμενα χρόνια που ακολούθησαν η Atari στηρίχτηκε περισσότερο στις εγχώριες παραδοσιακές δυνάμεις απορρίπτοντας τις βρετανικές καινοτομίες και επενδύοντας στο σίγουρο άρμα της Motorola! Η θεωρία της παράλληλης επεξεργασίας μπήκε για πάντα στο συρτάρι ενώ τρία ισχυρά stand Alone Workstations "συμβατικής τεχνολογίας" κυκλοφόρησαν στην αγορά! To Atari TT, Mega STE και τελικά το Falcon!!!

Νομίζετε όμως ότι αυτό ήταν το τέλος της βρετανικής επιρροής στην απέναντι μεριά του ατλαντικού και την Atari; Λάθος! Οι δύο εταίροι έμελλε τελικά να ξανασυναντηθούν όταν το τελευταίο μεγάλο χαρτί της Atari βρίσκονταν μυστικά στην φάση του σχεδιασμού (Jaguar). Κάποια μέλη λοιπόν από τις πολλές βρετανικές ομάδες που συνεργάστηκαν για τη δημιουργία του blossom λέγεται ότι έβαλαν και πάλι το χεράκι τους στο σχεδιασμό των γραφικών της νέας 64bit κονσόλας (κάποιοι μάλιστα βλέπουν συγγένεια του blossom με το σύστημα γραφικών του Falcon)! Έτσι μια ακόμα τελευταία απέλπιδα προσπάθεια ξεκίνησε και τεράστια κονδύλια τραβήχτηκαν από κάθε πιθανό πόρο που διέθετε η εταιρία! Η ερεύνα κράτησε κάποια χρόνια και την κατασκευή των περισσότερων ηλεκτρονικών την ανέλαβε η IBM και η Motorola! Η Atari έχοντας πια χαράξει όλα αυτά τα χρόνια τη δική της υπερήφανη πορεία στην ιστορία των υπολογιστών μπαίνει πλέων σε μια καθοδική τροχιά και δεν θα μπορέσει ποτέ να ξανασηκωθεί! Αυτό που όλοι φοβόντουσαν και συζητούσαν όλο και συχνότερα στα πηγαδάκια, άρχισε ξαφνικά να συμβαίνει και ανάστατοι νοιώθουν όλοι τώρα τις αναταράξεις! Το χρυσό παιδί της Silicon valley  καταρρέοντας πέρνα στην ιστορία ως γλυκιά ανάμνηση. Οι εποχές είχαν αλλάξει ανεπιστρεπτί και οι χαρισματικοί αρχηγοί έδωσαν την θέση τους στα τραστ και τις πολυεθνικές…

Σε αυτό το σπάνιο video θα γίνετε μάρτυρες της εφαρμογής της τεχνολογίας των transputers στην τεχνητή νοημοσύνη και ρομποτική! Η μηχανή μαθαίνει από τις αποτυχίες και αυτοδιορθώνεται!

Η θεωρεία της στοίβας LIFO.

Ένα μέρος (δυστυχώς το μικρότερο) της συλλογής μου σε παράταξη στοίβας! Τον παλιό καιρό τα καταστήματα της οδού Στουρνάρα κάπως έτσι έμοιαζαν!!!

Χμμμ...είναι αναπόφευκτο φαίνεται  -αν ασχολείσαι με τομείς όπως η πληροφορική- να την βλέπεις συνεχώς μπροστά σου!  Κάθε νέο δεδομένο που προστίθεται επάνω σε μια τέτοια  στοίβα καταλαμβάνει ανώτερη θέση,  ώστε αυτονόητα οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι  αυτό που μπαίνει τελευταίο θα βγει πρώτο! (Last in, first out).  Ακριβώς το ίδιο συμβαίνει και με τους θεματοφύλακες αυτής της νομοτέλειας τους αγαπημένους μας Home computers! Σήμερα τα σπίτια των βετεράνων εραστών του  computing θυμίζουν   κατάστημα της οδού Στουρνάρα  σε ώρα αιχμής  τη στιγμή που  παρελήφθησαν οι υπολογιστές της ημέρας! Πολλά από αυτά τα μαγικά κουτάκια έγραφαν  ήδη τα στοιχεία του νέου τους τυχερού  ιδιοκτήτη κάνοντας τους περαστικούς να  ζηλεύουν.

Οι Boxed υπολογιστές είναι ένας μικρός πονοκέφαλος για τον συλλέκτη αφού καθιστά σχετικά δύσκολη τη χρήση αλλά και  τη φύλαξη τους εξαιτίας της ελλείψεως χώρου!  Από την άλλη όμως πλευρά δίνει πολύτιμα στοιχεία στον αρχαιολόγο της πληροφορικής  εξαιτίας της τεκμηρίωσης που τους συνοδεύουν αποκαλύπτοντας αληθινούς θησαυρούς σε αυτόν που πραγματικά διψάει. Αρκετά όμως για σήμερα!  Ώχχχ......άντε τώρα να βγάλω τον ZX-Spectrum plus εκεί που βρίσκεται.....